Powszechnie uważa się, że udzielone pełnomocnictwo gwarantuje możliwość wypłacenia środków z konta bankowego zmarłej osoby. Nie jest to jednak zgodne z prawdą. Jak więc zapewnić swoim bliskim dostęp do rachunku bankowego na wypadek śmierci?
Jak działa pełnomocnictwo?
Pełnomocnictwo do konta bankowego przestaje być ważne dokładnie w chwili śmierci posiadacza rachunku. Podejmowanie wszelkich działań, takich jak dokonywanie przelewów, wypłata gotówki czy zamykanie konta zmarłego, jest po tym fakcie niezgodne z prawem. Uprawnia do tego jednak inny dokument, mowa tu o dyspozycji wkładem na wypadek śmierci.
Dyspozycja wkładem na wypadek śmierci
W przeciwieństwie do pełnomocnictwa dyspozycja ma moc prawną po śmierci właściciela rachunku. Kluczowy jest fakt, że może zostać ona wydana wyłącznie na rzecz członka rodziny. Możliwe jest także wskazanie więcej niż jednej osoby uprawnionej do odbioru środków. Co więcej, z dyspozycji wkładem na wypadek śmierci można zrezygnować w każdej chwili bądź w razie potrzeby zmienić jej treść.
Jak uzyskać dyspozycję wkładem na wypadek śmierci?
Szczegółowe informacje dotyczące procedury składania dokumentów są indywidualnie ustalane przez konkretny bank. Przebieg całego procesu, jak i ewentualne opłaty mogą więc się różnić. W dyspozycji konieczne jest podanie pełnych danych osób upoważnionych do otrzymania wypłaty.
Bez względu na to ile dyspozycji zostało wydanych w danym banku, łączna suma wypłat nie może przekroczyć dwudziestokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (bez wypłat nagród z zysku), ogłaszanej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Jeżeli posiadacz rachunku wydał więcej niż jedną dyspozycję wkładem na wypadek śmierci, a łączna suma dyspozycji przekracza ten limit, dyspozycja wydana później ma pierwszeństwo przed dyspozycją wydaną wcześniej.
Wypłata dokonana w ten sposób nie wchodzi do spadku po posiadaczu rachunku.
Co z pieniędzmi ponad ustawowy limit wypłat?
Środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym, które przekraczają ustawowy limit wypłaty w ramach dyspozycji na wypadek śmierci, nie przepadają ani nie przechodzą automatycznie na osobę wskazaną w banku. Kwota ponad limit wchodzi do masy spadkowej, a więc staje się częścią całego majątku pozostawionego przez zmarłego. Oznacza to, że podlega ona dziedziczeniu na zasadach ogólnych – zgodnie z testamentem albo, w przypadku jego braku, według przepisów ustawy.
Wypłata tych środków nie następuje od razu. Bank może przekazać pieniądze dopiero po przedstawieniu dokumentu potwierdzającego prawa do spadku. Może to być akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza albo prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Dopiero na tej podstawie środki są dzielone i wypłacane osobom uprawnionym.